Ceny transferowe kojarzą się głównie z prostymi transakcjami, jak sprzedaż towarów, świadczenie usług czy udzielanie pożyczek. Ale to tylko czubek góry lodowej. Często nie zdajemy sobie sprawy, że takie sprawy jak restrukturyzacja firmy, zmiany w kapitale czy łączenie się przedsiębiorstw również wymagają uwagi pod kątem cen transferowych. O co w tym chodzi i na co uważać?
Wyobraź sobie restrukturyzację jako przestawianie klocków w firmowym zestawie LEGO. Jeśli przenosisz ważne klocki (aktywa, funkcje, ryzyka) między spółkami powiązanymi, dla fiskusa to już transakcja kontrolowana. Nieważne, że nie ma bezpośredniej wymiany towarów czy gotówki – liczy się transfer wartości ekonomicznej.
Przykłady takich zmian? Przeniesienie części biznesu do innej spółki, zmiana rynku działania, przeniesienie klientów czy ograniczenie zakresu działalności jednej firmy na rzecz innej.
W takich przypadkach nie obejdzie się bez ustalenia rynkowej wartości tego, co zostało przekazane. W praktyce oznacza to, że jedna ze spółek powinna otrzymać rekompensatę, np. w formie opłaty restrukturyzacyjnej. Fiskus wymaga wtedy dokładnych obliczeń, żeby upewnić się, że nikt nikogo nie potraktował po macoszemu.
Podobna sytuacja jest z przenoszeniem kapitału. Podwyższenie kapitału zakładowego czy obejmowanie udziałów też potrafi wywołać obowiązki dokumentacyjne. Moment, w którym wpłacasz pieniądze, a nie wpisujesz zmiany do KRS, decyduje o powstaniu obowiązku raportowania.
Trochę bardziej skomplikowana jest sytuacja przy połączeniach spółek. Chociaż wydaje się, że to tylko formalność, dla urzędu skarbowego to kolejna forma transakcji kontrolowanej.
Tu trzeba uważać na wartości graniczne (limit 2 mln zł), a sama deklaracja TPR zależy od tego, czy zamknąłeś księgi rachunkowe przejmowanej spółki. Jeśli tak – transakcje obu spółek raportujesz osobno, jeśli nie – wszystko trafia do jednej deklaracji.
Najważniejsze, by nie podchodzić do tego na luzie. Zaniedbanie dokumentacji transferowej lub niewłaściwe raportowanie może skutkować bolesnymi sankcjami podatkowymi oraz naraża firmę na nieprzyjemne kontrole urzędników. Więc zamiast improwizować, warto ustawić te klocki starannie, zgodnie z instrukcją fiskusa.
Financial Insights
January 25, 2026
Ustawa o CIT (art. 11n ust. 1 pkt 1) przewiduje tzw. „zwolnienie krajowe”, czyli brak obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych dla podmiotów, które nie poniosły straty podatkowej. Jest to istotne ułatwienie dla biznesu, jednak skorzystanie z niego wymaga spełnienia kilku rygorystycznych warunków.
January 25, 2026
W październiku opublikowano najnowszy raport Forum Cen Transferowych (FCT) dotyczący transakcji finansowych zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi. Dokument pokazuje, jak oceniać zgodność wynagrodzenia z zasadą ceny rynkowej oraz jakie przesłanki uwzględnić przy przygotowywaniu analizy cen transferowych (benchmarku) dla takich transakcji.
.svg)