Czy Polska jest kolonią podatkową dla zagranicznych korporacji? To pytanie coraz częściej pojawia się w debacie publicznej, szczególnie po ujawnieniu przez Rafała Brzoskę, prezesa InPostu, szokujących danych o różnicach w opodatkowaniu polskich firm i zagranicznych koncernów. W lipcu 2025 roku temat ponownie wybuchł, gdy okazało się, że niektóre globalne firmy płacą w Polsce symboliczne podatki mimo miliardowych przychodów.
Problem agresywnej optymalizacji podatkowej przez zagraniczne koncerny w Polsce nie jest nowy, ale dane przedstawione przez Rafała Brzoskę w 2025 roku pokazują jego prawdziwą skalę. Prezes InPostu od lat publicznie zwraca uwagę na niesprawiedliwe traktowanie polskich firm przez system podatkowy.
Analiza podatku CIT w branży kurierskiej ujawnia dramatyczne dysproporcje:
Polska firma - InPost w 2024 roku:
Zagraniczne koncerny kurierskie łącznie:
Szczególnie rażące są przypadki koncernu DHL działającego w Polsce:
DHL Parcel Polska:
DHL e-commerce Polska:
Te liczby oznaczają, że DHL e-commerce, mimo prawie 3 miliardów złotych przychodów w Polsce, nie zapłacił ani złotówki podatku dochodowego.
Termin "kolonia podatkowa" nie jest pojęciem prawnym, ale trafnie opisuje mechanizm wykorzystywany przez międzynarodowe koncerny do minimalizacji obciążeń podatkowych w Polsce.
1. Ceny transferowe Zagraniczne spółki-córki w Polsce sprzedają towary lub usługi spółkom-matkom po cenach odbiegających od rynkowych, co pozwala na transfer zysków do krajów o niższym opodatkowaniu.
2. Opłaty licencyjne i royalty Polskie oddziały płacą wysokie opłaty za korzystanie ze znaków towarowych, technologii czy know-how należących do zagranicznych spółek-matek.
3. Usługi grupowe Centralizacja funkcji takich jak IT, marketing czy zarządzanie w krajach o korzystniejszym systemie podatkowym, za które polskie spółki płacą wysokie opłaty.
4. Finansowanie wewnętrzne Wykorzystanie pożyczek wewnątrz grupy kapitałowej z wysokimi odsetkami, które zmniejszają podstawę opodatkowania w Polsce.
Agresywna optymalizacja podatkowa przez zagraniczne koncerny ma szereg negatywnych skutków:
W odpowiedzi na rosnący problem, Ministerstwo Finansów pod kierownictwem Andrzeja Domańskiego wprowadza szereg radykalnych zmian w podejściu do kontroli cen transferowych.
Dane przedstawione przez resort finansów 31 lipca 2025 roku pokazują skuteczność nowego podejścia:
Rok 2024:
Pierwsza połowa 2025 roku:
Krajowa Administracja Skarbowa przeszła fundamentalną zmianę w podejściu do kontroli:
Stare KPI:
Nowe KPI:
Ta zmiana oznacza, że kontrolerzy skarbowi koncentrują się teraz na przypadkach o największym potencjale finansowym, zamiast prowadzić wiele drobnych kontroli.
Ministerstwo Finansów inwestuje w nowoczesne technologie:
JPK CIT (Jednolity Plik Kontrolny) Szczegółowe dane o transakcjach wszystkich firm w Polsce, pozwalające na szybką identyfikację nieprawidłowości.
Krajowy System Fiskalny (KSF) Kompleksowa analiza przepływów finansowych między podmiotami powiązanymi.
Raportowanie międzynarodowe Automatyczna wymiana informacji z krajami OECD i UE o cenach transferowych i strukturach podatkowych koncernów.
Sztuczna inteligencja i big data Algorytmy identyfikujące podejrzane wzorce w transakcjach między podmiotami powiązanymi.
W Krakowie powstało Centrum Kompetencyjne ds. Agresywnego Planowania Podatkowego - pierwsza tego typu jednostka w Polsce.
Wsparcie merytoryczne Pomoc dla urzędów skarbowych w najskomplikowanych sprawach dotyczących cen transferowych i międzynarodowych struktur podatkowych.
Analiza schematów Identyfikacja i badanie nowych metod agresywnej optymalizacji podatkowej stosowanych przez międzynarodowe koncerny.
Legislacja Opracowywanie propozycji zmian prawnych mających na celu uszczelnienie systemu podatkowego.
Współpraca międzynarodowa Koordynacja działań z zagranicznymi administracjami podatkowymi w ramach procedur MAP i arbitrażu.
Powołany zespół ma do października 2025 roku opracować:
Raport o konkurencyjności Szczegółowa analiza polskiego systemu podatkowego w kontekście międzynarodowej konkurencji.
Katalog szkodliwych praktyk Identyfikacja najczęściej stosowanych metod unikania podatków przez zagraniczne koncerny.
Pakiet rozwiązań legislacyjnych Konkretne propozycje zmian prawnych mających na celu walkę z agresywną optymalizacją podatkową.
Problem agresywnej optymalizacji podatkowej przez międzynarodowe koncerny dotyczy nie tylko Polski, ale całej Unii Europejskiej i krajów OECD.
BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) Międzynarodowy projekt mający na celu walkę z erozją podstawy opodatkowania i transferem zysków.
Pillar One i Pillar Two Nowe reguły dotyczące opodatkowania cyfrowych gigantów i minimalnego podatku globalnego.
ATAD (Anti-Tax Avoidance Directive) Dyrektywa przeciwko unikaniu opodatkowania, implementowana przez wszystkie kraje członkowskie.
CBCR (Country-by-Country Reporting) Obowiązek raportowania przez największe koncerny informacji o działalności w poszczególnych krajach.
Szacunki dotyczące strat ponoszonych przez polski budżet z tytułu agresywnej optymalizacji podatkowej są imponujące.
Sektor kurierski Tylko w branży, w której działa InPost, różnica w opodatkowaniu może oznaczać straty rzędu setek milionów złotych rocznie.
Całkowite straty Eksperci szacują, że Polska traci rocznie kilka miliardów złotych z tytułu agresywnej optymalizacji podatkowej przez zagraniczne koncerny.
Konkurencyjność Polskie firmy mają sztucznie zawyżone koszty działalności w porównaniu do zagranicznych konkurentów.
Inwestycje Mniejsze zyski netto ograniczają możliwości inwestycyjne polskich przedsiębiorstw.
Zatrudnienie Nieuczciwą konkurencja może prowadzić do ograniczenia wzrostu zatrudnienia w polskich firmach.
Walka z agresywną optymalizacją podatkową będzie jednym z kluczowych wyzwań dla polskiej administracji skarbowej w najbliższych latach.
Nowe regulacje cen transferowych Zaostrzenie przepisów dotyczących dokumentacji i kontroli cen transferowych.
Podatek cyfrowy Implementacja rozwiązań mających na celu opodatkowanie cyfrowych gigantów.
Minimalne opodatkowanie Wprowadzenie mechanizmów zapewniających minimalny poziom opodatkowania dla wszystkich dużych firm.
Kadry Konieczność przeszkolenia kontrolerów skarbowych w zakresie nowych regulacji i technologii.
Technologia Dalsze inwestycje w systemy IT umożliwiające skuteczną analizę big data.
Współpraca międzynarodowa Rozwijanie współpracy z zagranicznymi administracjami podatkowymi.
Dane przedstawione przez Rafała Brzoskę oraz działania podejmowane przez Ministerstwo Finansów pokazują, że problem agresywnej optymalizacji podatkowej przez zagraniczne koncerny w Polsce jest realny i poważny. Różnice w obciążeniach podatkowych między polskimi firmami a zagranicznymi konkurentami są dramatyczne i wymagają zdecydowanych działań.
Wprowadzone przez resort finansów zmiany w podejściu do kontroli cen transferowych oraz powołanie Centrum Kompetencyjnego to pozytywne sygnały. Spektakularne wyniki kontroli w 2024 i pierwszej połowie 2025 roku pokazują, że nowe metody przynoszą efekty.
Kluczowe będzie jednak to, czy planowane zmiany legislacyjne rzeczywiście doprowadzą do trwałego wyrównania warunków konkurencji. Od tego zależy nie tylko sprawiedliwość systemu podatkowego, ale także przyszłość polskiej gospodarki i jej konkurencyjność na międzynarodowych rynkach.
Temat ten z pewnością pozostanie w centrum uwagi, szczególnie w kontekście nadchodzącego raportu zespołu zadaniowego i jego rekomendacji. Czy Polska przestanie być "kolonią podatkową" dla zagranicznych korporacji? Odpowiedź na to pytanie poznamy już wkrótce.
Financial Insights
January 25, 2026
Ustawa o CIT (art. 11n ust. 1 pkt 1) przewiduje tzw. „zwolnienie krajowe”, czyli brak obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych dla podmiotów, które nie poniosły straty podatkowej. Jest to istotne ułatwienie dla biznesu, jednak skorzystanie z niego wymaga spełnienia kilku rygorystycznych warunków.
January 25, 2026
W październiku opublikowano najnowszy raport Forum Cen Transferowych (FCT) dotyczący transakcji finansowych zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi. Dokument pokazuje, jak oceniać zgodność wynagrodzenia z zasadą ceny rynkowej oraz jakie przesłanki uwzględnić przy przygotowywaniu analizy cen transferowych (benchmarku) dla takich transakcji.
.svg)